OTORİTE-ÖZGÜRLÜK-YÖNETİLME Üzerine

Çoban-koyun ve yöneten-yönetilen benzeştirmesi sık gördüğümüz bir yakıştırma… bazı durumlarda doğru ve işe yarıyor da düşüncemizi ifade etmede…

bununla birlikte, otorite, yönetme, yönetici, yönetilen, özgürlük kavramları bağlamında kullanıldığında, konuya dar ve nesnel olmayan bir şekilde bakılmasına neden oluyor… ya da bakış açımız nesnel olmadığından belki, bu örnekle dara sokuyoruz kendimizi…

İnsanların devletler halinde yaşamadan önce de geçmişleri var…

tarihsel bütünlük içinde baktığımızda, fizyolojik-anatomik ve kültürel olarak evrimleşen, topluluklar halinde yaşayıp yerleşik düzene geçen, toprağı işleyen, hayvanları -bu arada koyunları da- evcilleştiren sosyal varlık olarak insanlar var karşımızda… kalabalık ve aynı aileden olmayan insanların biraradalığı, bazı ihtiyaçları ve kuralları getirmekte, kaçınılmaz olarak… her toplulukta bunun oluş tarzı ve güç dengeleri farklı seyretmiş olmakla ve çok masum niyetli olanlar da bulunmakla birlikte, gücü olanın kuralı koyduğu dönemler ve devirler çok uzun zamandır olsa gerek…

amma, geçmiş dönemlerde ortaya çıkan bir devlet ihtiyacı, yönetim biçimleri farklılığı, demokrasi ihtiyacı, hep yaşananlarla, içinde bulunulan şartlarla alakalandırılabilecek gelişmeler…

Şimdi, mesele şu ki; biz halimizden memnun değiliz ve buna ne gerek var, demekteyiz… Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok… çok uzaklara ve geçmişe de gitmeye gerek yok…

Özgürlük… nereye kadar?

En küçük bir toplulukta, en küçük bir ortamda, kimin sınırına, kimin keyfine göre ayarlanacak, ortamın düzeni? Örneğin, sınırlı amaçlarla bir araya gelinen bir sitenin, forumun kapanmasına veya ceza almasına neden olacak yazıları, kim, nasıl engelleyecek, yasaları ya da sitenin misyonunu gözeten bir yönetici olmazsa?

kaç öğretmen-hoca, sınıfa girene dek, hatta girdikten sonra, sessiz ve saygıyla beklenmekte öğrenciler tarafından? yoklama alınmazsa öğrencilerin kaçta kaçı derse devam edecek? sınav zoru olmazsa, kaç kişi geçer not alacak kadar bilecek bir konuyu?

kim, hız sınırına veya diğer trafik kurallarına uyacak? (şimdi uyan var mı demeyin? uyulan kurallar ve uyanlar, uyulmayan ve uymayanlardan fazla…)

Bunları, genel olarak otoriteyi savunmak için söylemiyorum elbet…

ama, insanların aynı anda, aynı düzeyde, yüksek bilgi-bilinç, iyi-kötü, doğru-yanlış anlayışına sahip olmasını beklemek de mümkün değil…

en basitinden, bir çocuk, içine doğduğu aile ortamında, iyiyi-kötüyü, zararlı-zararsızı, büyüklerinden, bir bilenden öğrenmek zorunda… 3 yaşındaki çocuğu balkondan sarkmaması için ikna edemezsiniz, kucaklayıp içeri almanız lazım…aşamalı olarak da böyle devam etmekte… bilgiler, tecrübeler birbirine eklendikçe, hiç bir şey aynı olmayacak…

kabaca, koyun gibi olmamaya çalışmak başka bir şey, kendi ve çevresi için yararlı bir düzen oluşmasına katılmak ve bunu korumaya çalışmak başka bir şey… koyunun çaresizliği çobana tabi olmaktan da değil ama aslında… bir kere evcilleştirilmiş olmasından…

gerçekte hayvanların yönetene ihtiyacı olmaz… evcilleştirilmiş olanları, insana muhtaç olmakta çaresiz…

amma, kültürel ve fiziksel evrim geçiren (muhtemelen bu evrimi de devam etmekte olan) ve sosyal varlık olan biz insanların, hayatımızın çeşitli aşama ve dönemlerinde, çeşitili vesilelerle, hem yönetici hem de – hatta aynı zamanda- yönetilen pozisyonlarını almamamız, mümkün değil…

bu, olması gereken ve iyi bir şey de değil zaten…

Sadece, daha çok felsefe, daha çok iyi niyet, iletişim, eğitim; daha iyi gelişmiş empati ve hümanistik düşünce tarzı, nelere maruz kalacağımızı, demokrasimizi önemli ölçüde değiştirebilir…

Amma, içime doğan o ki, nush, tekdir ve kötek üçlüsü, bir şekilde hep devrede olacak sanki.. (yanlış anlaşılmasın, kötek mecaz, fakat bazılarının özgürlüklerinin sınırlanması gereği, şu veya bu şekilde, her daim devrede olacak, kanaatimce)

Reklamlar
Bu yazı Düşünceler içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s